Qida allergiyası
Qida allergiyası müəyyən qidanın qəbulundan sonra immun sistemin verdiyi reaksiyadır. Diaqnoz anamnez və allerqoloqun təyin etdiyi müayinələrlə qoyulur; qidanı özbaşına və uzunmüddətli kəsmək tövsiyə edilmir.
Qida allergiyası nədir?
Qida allergiyası immun sistemin müəyyən qida zülalına qarşı həssaslıq göstərməsidir. Bu, qida dözümsüzlüyündən (məsələn laktoza dözümsüzlüyü) fərqlənir — dözümsüzlükdə immun sistem iştirak etmir və reaksiya adətən həzm sistemi ilə məhdudlanır. Qida allergiyası uşaqlarda daha çox rast gəlinir və bəzi növləri yaşla keçə bilər.
Əsas əlamətlər
- Ağız ətrafında qaşınma və ya yanma hissi
- Dodaqlarda, üzdə şişkinlik
- Dəridə səpki, övrə tipli qabarıqlar
- Ürəkbulanma, qusma, ishal, qarın ağrısı
- Asqırma, burun axması, öskürək və ya nəfəs darlığı
Nə vaxt təcilidir?
Diaqnoz necə qoyulur?
Qiymətləndirmə ətraflı qida və əlamət anamnezi ilə başlayır. Həkim şübhəli qidaları müəyyənləşdirmək üçün uyğun müayinələr təyin edə bilər. Müayinə nəticəsi tək başına diaqnoz demək deyil — nəticə mütləq klinik şəkillə birlikdə şərh olunmalıdır. Bu səbəbdən test cavabına əsasən özbaşına qida kəsmək düzgün deyil.
Özünüz nə edə bilərsiniz?
- Şübhəli qidanı və yaranan əlamətləri tarixlə birlikdə qeyd edin
- Hazır məhsulların tərkib siyahısını oxumağı vərdiş edin
- Uşağınızda reaksiya olubsa, uşaq baxçası və məktəbi məlumatlandırın
- Geniş pəhrizə həkim məsləhəti olmadan başlamayın — qidalanma çatışmazlığı riski var
Bu tövsiyələr ümumi xarakter daşıyır və həkim müalicəsini əvəz etmir. Dərman qəbulu və ya dayandırılması ilə bağlı qərarı yalnız həkiminizlə birlikdə verin.
Tez-tez verilən suallar
Qida allergiyası ilə qida dözümsüzlüyü eyni şeydirmi?
Xeyr. Allergiyada immun sistem iştirak edir və reaksiya az miqdarda da ağır ola bilər. Dözümsüzlük isə adətən həzm ilə bağlıdır və miqdardan asılıdır.
Uşaqda qida allergiyası keçirmi?
Bəzi qida allergiyaları (məsələn süd və yumurta) uşaqlıq dövründə keçə bilər, bəziləri isə davam edir. Bunu həkim müşahidəsi ilə qiymətləndirmək lazımdır.
Test cavabı müsbətdirsə həmin qidanı mütləq kəsməliyəm?
Mütləq deyil. Müsbət nəticə həssaslıq göstərir, amma klinik allergiya olub-olmadığını həkim əlamətlərlə birlikdə qiymətləndirir.
İstifadə olunan mənbələr
Bu səhifə qida allergiyası mövzusunda ümumi maarifləndirmə üçün hazırlanıb. Son yenilənmə: 2026-08-02.
Tibbi redaktə statusu: təsdiq gözlənilir. Reviewer adı və tarix yalnız real yoxlamadan sonra göstəriləcək.