Ev tozu gənəsi allergiyası
Ev tozu gənələri il boyu davam edən allerqik rinit və astmanın ən çox rast gəlinən səbəblərindəndir. Əlamətlər xüsusən səhər və yataq otağında güclənir.
Ev tozu gənəsi allergiyası nədir?
Ev tozu gənələri gözlə görünməyən, yataq dəsti, yorğan, döşək, xalça və yumşaq oyuncaqlarda yaşayan mikroskopik canlılardır. Onların tullantıları güclü allergendir və il boyu davam edən allerqik rinit, konyunktivit və astmanın əsas səbəblərindən biridir. Əlamətlərin mövsümdən asılı olmaması və səhər saatlarında, yataqdan duranda güclənməsi bu allergiyaya xarakterikdir. Nəm mühitdə gənələrin sayı artdığı üçün rütubətli evlərdə şikayət daha ağır olur.
Əsas əlamətlər
- Səhər yuxudan duranda ardıcıl asqırma
- İl boyu davam edən burun tutulması
- Gözlərin qaşınması və sulanması
- Gecə və səhərə yaxın öskürək, bəzən xırıltılı nəfəs
- Yataq otağında və ya toz təmizləyərkən əlamətlərin artması
Nə vaxt təcilidir?
Diaqnoz necə qoyulur?
Diaqnoz əlamətlərin il boyu davam etməsi, ev şəraiti və gündəlik ritmi (səhər güclənməsi) haqqında anamnezlə başlayır. Hansı allergenin rol oynadığını dəqiqləşdirmək üçün həkim uyğun müayinələr təyin edə bilər. Ev tozu gənəsi həssaslığı çox vaxt kif göbələyi və heyvan tükü həssaslığı ilə birlikdə rast gəlinir.
Özünüz nə edə bilərsiniz?
- Yataq dəstini 60°C-də həftədə bir dəfə yuyun
- Döşək və yastıq üçün xüsusi qoruyucu örtüklərdən istifadə edin
- Yataq otağından xalça, yumşaq oyuncaq və toz toplayan əşyaları azaldın
- Otaq nəmliyini nəzarətdə saxlayın — gənələr nəm mühiti sevir
- Otağı müntəzəm havalandırın; təmizlik zamanı maska taxın
Bu tövsiyələr ümumi xarakter daşıyır və həkim müalicəsini əvəz etmir. Dərman qəbulu və ya dayandırılması ilə bağlı qərarı yalnız həkiminizlə birlikdə verin.
Tez-tez verilən suallar
Evimiz təmizdir, yenə də ola bilərmi?
Bəli. Gənələr təmizlik səviyyəsindən asılı olmayaraq yataq və yumşaq mebeldə yaşayır. Məsələ təmizlik deyil, nəmlik və mühitdir.
Niyə əlamətlərim səhərlər daha güclüdür?
Çünki gecə boyu yataqda allergenlə uzun müddət təmasda olursunuz.
Bu tədbirlər dərmanı əvəz edirmi?
Xeyr. Mühit tədbirləri müalicəni tamamlayır, əvəz etmir. Müalicə planını həkiminiz müəyyən edir.
İstifadə olunan mənbələr
Bu səhifə ev tozu gənəsi allergiyası mövzusunda ümumi maarifləndirmə üçün hazırlanıb. Son yenilənmə: 2026-08-02.
Tibbi redaktə statusu: təsdiq gözlənilir. Reviewer adı və tarix yalnız real yoxlamadan sonra göstəriləcək.